Τέλος στο «απεριόριστο» καθεστώς για φοιτητές στις ΗΠΑ: Τι αλλάζει από τις 15 Σεπτεμβρίου για F-1 και J-1

Τέλος στο «απεριόριστο» καθεστώς για φοιτητές στις ΗΠΑ

Από τις 15 Σεπτεμβρίου 2026 αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες καθορίζουν τη νόμιμη παραμονή των διεθνών φοιτητών με F-1 και των συμμετεχόντων σε προγράμματα ανταλλαγής με J-1. Το γνωστό καθεστώς D/S, που τους επέτρεπε να παραμένουν όσο διατηρούσαν νόμιμα το φοιτητικό ή ανταλλακτικό τους status, αντικαθίσταται από συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης στο I-94. Για Έλληνες φοιτητές, ερευνητές και οικογένειες με παιδιά ή συγγενείς σε αμερικανικά πανεπιστήμια, η αλλαγή αυτή σημαίνει πολύ μεγαλύτερη προσοχή στις ημερομηνίες και στις διαδικασίες.

Τι ήταν μέχρι σήμερα το D/S

Όταν ένας φοιτητής με F-1 ή ένας exchange visitor με J-1 έμπαινε στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο I-94 του δεν αναγραφόταν συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης. Εμφανιζόταν η ένδειξη D/S, από τα αρχικά του «Duration of Status». Αυτό δεν σήμαινε απεριόριστη παραμονή. Σήμαινε ότι ο φοιτητής μπορούσε να μείνει όσο διατηρούσε νόμιμα το καθεστώς του και τηρούσε τους κανόνες του προγράμματός του.

Μέχρι σήμερα, πολλές αλλαγές στην ακαδημαϊκή πορεία, όπως καθυστέρηση στο πτυχίο, νέο πρόγραμμα, αλλαγή σχολής, μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσα από τις διαδικασίες του πανεπιστημίου, του DSO και του SEVIS, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά ξεχωριστή αίτηση παράτασης παραμονής προς το USCIS. Αυτό είναι το σημείο που αλλάζει ριζικά.

Τι θα ισχύει από τις 15 Σεπτεμβρίου

Ο τελικός κανόνας του Department of Homeland Security δημοσιεύθηκε στο Federal Register στις 17 Ιουλίου 2026 (91 FR 44976) και προβλέπει έναρξη ισχύος στις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Από τότε, όσοι εισέρχονται στις ΗΠΑ σε καθεστώς F, J ή I θα λαμβάνουν συγκεκριμένη περίοδο παραμονής, συνδεδεμένη με την ημερομηνία λήξης του προγράμματός τους στο I-20 ή στο DS-2019, με ανώτατο όριο τα τέσσερα χρόνια ανά είσοδο.

Αν κάποιος χρειάζεται περισσότερο χρόνο, είτε για να ολοκληρώσει το ίδιο πρόγραμμα είτε για να ξεκινήσει νέο, δεν αρκεί πια η ενημέρωση του SEVIS από το πανεπιστήμιο. Θα πρέπει να καταθέσει επίσημη αίτηση παράτασης παραμονής, «Extension of Stay», στο USCIS, πριν λήξει η εγκεκριμένη περίοδος.

Visa και I-94 δεν είναι το ίδιο πράγμα

Εδώ βρίσκεται μια από τις πιο συχνές πηγές σύγχυσης. Η ημερομηνία λήξης της visa στο διαβατήριο δείχνει μέχρι πότε μπορεί κάποιος να ζητήσει είσοδο στις ΗΠΑ. Το πόσο μπορεί να παραμείνει μέσα στη χώρα αποφασίζεται κατά την είσοδο και καταγράφεται στο I-94. Η διάκριση αυτή υπήρχε πάντοτε. Με το νέο σύστημα, όμως, η συγκεκριμένη ημερομηνία στο I-94 αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πρακτική σημασία, και είναι αυτή, όχι η ημερομηνία λήξης της visa, που πρέπει να παρακολουθεί κάθε φοιτητής.

Ποιους αφορά

Ο κανόνας καλύπτει φοιτητές F-1 και τα εξαρτώμενα μέλη τους F-2, όσους συμμετέχουν σε προγράμματα ανταλλαγής με J-1 (ερευνητές, καθηγητές, ασκούμενους, φοιτητές ανταλλαγής) και τα εξαρτώμενα μέλη τους J-2, καθώς και, με διαφορετικά όρια, τους κατόχους θεώρησης I (ξένους δημοσιογράφους). Πρόκειται για μεγάλο αριθμό ανθρώπων κάθε χρόνο, ανάμεσά τους αρκετοί Έλληνες φοιτητές, ερευνητές και οικογένειες με παιδιά ή συγγενείς σε αμερικανικά πανεπιστήμια.

Τι γίνεται με όσους βρίσκονται ήδη στις ΗΠΑ

Όποιος διατηρεί ήδη νόμιμα καθεστώς F ή J στις 15 Σεπτεμβρίου δεν χάνει αυτόματα το status του εκείνη τη μέρα. Ο κανόνας προβλέπει μεταβατικό καθεστώς: μπορεί να παραμείνει μέχρι την ημερομηνία λήξης του προγράμματός του στο I-20 ή στο DS-2019, ή, όπου υπάρχει, μέχρι τη λήξη του EAD του, με εξωτερικό όριο τα τέσσερα χρόνια από την ημερομηνία εφαρμογής του κανόνα. Για τους F διατηρείται η μεταβατική περίοδος αναχώρησης των 60 ημερών, για τους J των 30 ημερών.

Αν κάποιος χρειάζεται περισσότερο χρόνο απ’ όσο καλύπτει αυτό το μεταβατικό πλαίσιο, ή θέλει να ξεκινήσει νέο πρόγραμμα σπουδών, θα πρέπει να καταθέσει αίτηση Extension of Stay στο USCIS. Δεν πρόκειται δηλαδή μόνο για μια ημερομηνία που κάποιος περιμένει παθητικά. Είναι μια διαδικασία που μπορεί να χρειαστεί να ενεργοποιηθεί.

Το ταξίδι μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα

Ένας φοιτητής που καλύπτεται σήμερα από το μεταβατικό καθεστώς μπορεί να βρεθεί σε διαφορετική θέση αν ταξιδέψει εκτός ΗΠΑ και επιστρέψει μετά τις 15 Σεπτεμβρίου. Η νέα είσοδος θα εξεταστεί με τους νέους κανόνες, και θα εκδοθεί νέο I-94 με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης. Ένα ταξίδι στην Ελλάδα για Χριστούγεννα ή για το καλοκαίρι δεν είναι πια κάτι που εξετάζεται μόνο με το ερώτημα αν η visa είναι σε ισχύ. Μετά από κάθε είσοδο, το νέο I-94 πρέπει να ελέγχεται αμέσως.

Το διάστημα χάριτος μικραίνει

Οι φοιτητές F-1 είχαν μέχρι σήμερα 60 ημέρες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματός τους για να τακτοποιήσουν τις υποθέσεις τους. Στο νέο σταθερό καθεστώς, αυτό μειώνεται σε 30 ημέρες για όσους εισέρχονται ή επανεισέρχονται από τις 15 Σεπτεμβρίου και μετά. Όσοι παραμένουν στη χώρα χωρίς ταξίδι διατηρούν προς το παρόν τις 60 ημέρες της προηγούμενης εισόδου τους. Για τους J-1 το διάστημα παραμένει στις 30 ημέρες, όπως ίσχυε ήδη.

Τι αλλάζει για το OPT και το STEM OPT

Στο μόνιμο σύστημα, ένας F-1 που αιτείται post-completion OPT ή STEM OPT θα χρειάζεται συνήθως να καταθέσει παράλληλα και αίτηση Extension of Stay (I-539) για να καλύψει τη διάρκειά του. Ο κανόνας όμως προβλέπει μεταβατική διευκόλυνση: όσοι βρίσκονται ήδη σε D/S και καταθέσουν έγκαιρα την αίτηση εργασίας I-765 για post-completion OPT ή STEM OPT έως τις 18 Μαρτίου 2027, δεν χρειάζεται να καταθέσουν ξεχωριστό I-539 για εκείνη την περίοδο. Η διευκόλυνση αυτή χάνεται αν ο φοιτητής ταξιδέψει και επανεισέλθει με το νέο καθεστώς πριν καταθέσει την αίτηση. Οι τελειόφοιτοι που πλησιάζουν σε OPT καλό είναι να μιλήσουν με τον DSO τους νωρίς, ακριβώς λόγω αυτής της προθεσμίας.

Περιορισμοί σε μεταγραφές και αλλαγή ειδικότητας

Ο κανόνας φέρνει και νέους περιορισμούς στην ακαδημαϊκή κινητικότητα, διαφορετικούς ανάλογα με το επίπεδο σπουδών. Φοιτητές κάτω από graduate level δεν μπορούν γενικά να αλλάξουν σχολή ή εκπαιδευτικό στόχο μέσα στο πρώτο ακαδημαϊκό έτος, εκτός αν το SEVP εγκρίνει εξαίρεση λόγω ειδικών περιστάσεων. Φοιτητές σε graduate level δεν μπορούν να αλλάξουν εκπαιδευτικό στόχο σε καμία φάση του προγράμματός τους, και μπορούν να μεταγραφούν μόνο με έγκριση εξαίρεσης από το SEVP. Υπάρχει επίσης περιορισμός στην έναρξη νέου προγράμματος στο ίδιο ή σε χαμηλότερο επίπεδο μετά την ολοκλήρωση σπουδών. Η μετάβαση σε ανώτερο επίπεδο, για παράδειγμα από πτυχίο σε μεταπτυχιακό, παραμένει δυνατή. Για όσους παρακολουθούν αποκλειστικά μαθήματα αγγλικής γλώσσας, ισχύει νέο συνολικό όριο 24 μηνών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο κανόνας δίνει στο DHS τη δυνατότητα να καθυστερήσει ή να αναστείλει αυτούς τους συγκεκριμένους ακαδημαϊκούς περιορισμούς, έως τις 14 Σεπτεμβρίου 2028, αν προκύψουν προβλήματα στην εφαρμογή τους. Οποιαδήποτε τέτοια απόφαση θα πρέπει να ανακοινωθεί επίσημα.

Είναι οριστικό αυτό;

Ο κανόνας είναι ήδη επίσημα τελικός. Δεν πρόκειται για πρόταση. Δημοσιεύθηκε ως Final Rule στο Federal Register στις 17 Ιουλίου 2026, με ημερομηνία εφαρμογής την 15η Σεπτεμβρίου 2026. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ημερομηνία αυτή είναι εξασφαλισμένη.

Στις 18 Αυγούστου 2026, μια συμμαχία εκπαιδευτικών οργανισμών και συνδικάτων, με επικεφαλής τη NAFSA και τη Presidents’ Alliance on Higher Education and Immigration, κατέθεσε αγωγή και αίτημα προσωρινής δικαστικής αναστολής στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της Μασαχουσέτης. Στις 3 Σεπτεμβρίου το δικαστήριο άκουσε τις προφορικές αγορεύσεις των δύο πλευρών. Μέχρι τις 7 Σεπτεμβρίου δεν είχε εκδοθεί απόφαση.

Υπάρχει επιπλέον ένα επίσημο εύρημα του Government Accountability Office (GAO), το οποίο δημοσίευσε έκθεση στις 4 Αυγούστου 2026: επειδή η Γερουσία παρέλαβε τον κανόνα στις 20 Ιουλίου 2026, η προθεσμία των 60 ημερών που απαιτεί ο Congressional Review Act πριν τεθεί σε ισχύ ένας «μείζων κανόνας» δεν καλύπτεται πλήρως έως τις 15 Σεπτεμβρίου. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κανόνας ακυρώνεται από μόνο του, αλλά προσθέτει ένα ακόμη ανοιχτό νομικό ζήτημα γύρω από την εφαρμογή του. Μέχρι να υπάρξει δικαστική απόφαση ή επίσημη ανακοίνωση αλλαγής, η 15η Σεπτεμβρίου 2026 παραμένει η προγραμματισμένη ημερομηνία.

Τι να κάνεις τώρα αν σε αφορά

Αν έχεις παιδί, συγγενή ή γνωστό που σπουδάζει ή βρίσκεται σε πρόγραμμα ανταλλαγής στις ΗΠΑ, αξίζει να κάνετε μαζί μερικά απλά βήματα. Εντοπίστε και κρατήστε μαζί όλα τα βασικά έγγραφα: διαβατήριο, visa, τρέχον I-94, I-20 ή DS-2019, αριθμό SEVIS, και όπου υπάρχει, EAD. Σημειώστε την ακριβή ημερομηνία λήξης του προγράμματος. Μιλήστε με τον DSO ή τον Responsible Officer πριν από κάθε διεθνές ταξίδι, μεταγραφή σχολής, αλλαγή προγράμματος ή αίτημα παράτασης. Αν χρειάζεται περισσότερος χρόνος από αυτόν που προβλέπεται, ξεκινήστε έγκαιρα τη διαδικασία Extension of Stay στο USCIS, χωρίς να περιμένετε την τελευταία στιγμή. Και μετά από κάθε είσοδο στις ΗΠΑ, ελέγξτε αμέσως το νέο I-94.

Ένα τελευταίο σημείο

Αυτό το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά νομική συμβουλή. Κάθε περίπτωση φοιτητή ή ερευνητή έχει τις δικές της λεπτομέρειες, και το ιστορικό εισόδου, το πρόγραμμα σπουδών, τα ταξίδια και το OPT μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την εικόνα. Για συγκεκριμένη περίπτωση, η καλύτερη κίνηση είναι επικοινωνία με το διεθνές φοιτητικό γραφείο του πανεπιστημίου ή με έμπειρο δικηγόρο μεταναστευτικού δικαίου.