Η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού στις βουλευτικές εκλογές: ο πλήρης οδηγός

Η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού στις βουλευτικές εκλογές

Η συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού στις βουλευτικές εκλογές είναι ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα για τον απανταχού Ελληνισμό. Χιλιάδες συμπατριώτες μας ζουν, εργάζονται και δημιουργούν μακριά από την Ελλάδα. Στη Φλόριντα, στη Νέα Υόρκη, στη Μελβούρνη, στο Μόναχο, στο Τορόντο. Κι όμως, η σχέση τους με την πατρίδα μένει ζωντανή. Παρακολουθούν τις ειδήσεις, συζητούν για την πολιτική, νοιάζονται για το πού πάει η χώρα.

Για πολλά χρόνια, αυτό το ενδιαφέρον έμενε σε μεγάλο βαθμό χωρίς πρακτική διέξοδο. Για να ψηφίσει κανείς έπρεπε να ταξιδέψει στην Ελλάδα, κάτι που για τους περισσότερους ήταν απλώς ανέφικτο. Αυτό αλλάζει. Στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, που σύμφωνα με τον πρωθυπουργό αναμένεται να γίνουν την άνοιξη του 2027, οι Έλληνες του εξωτερικού θα μπορούν για πρώτη φορά να ψηφίσουν για τη Βουλή και με επιστολική ψήφο, από το σπίτι τους, όπου κι αν βρίσκονται.

Σε αυτόν τον οδηγό εξηγούμε αναλυτικά τι ισχύει: ποιος έχει δικαίωμα, πώς γίνεται η εγγραφή, ποιες επιλογές υπάρχουν, ποιες είναι οι προθεσμίες και ποια λάθη πρέπει να αποφύγετε. Γιατί η απόσταση από την Ελλάδα δεν μειώνει την αγάπη για την πατρίδα, ούτε τη σημασία της συμμετοχής στα κοινά. Η φωνή του Απόδημου Ελληνισμού έχει αξία, και η σωστή ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα για να ακουστεί.

Τι άλλαξε: το νέο νομικό πλαίσιο

Η πορεία μέχρι εδώ ήταν μακρά. Το Σύνταγμα (άρθρο 51) προβλέπει ότι ο νόμος που ρυθμίζει την ψήφο όσων βρίσκονται εκτός Ελλάδας πρέπει να ψηφιστεί με αυξημένη πλειοψηφία δύο τρίτων, δηλαδή τουλάχιστον 200 βουλευτών. Γι’ αυτό το ζήτημα συζητιόταν για δεκαετίες χωρίς λύση.

Τα βασικά ορόσημα:

  • 2019: Ψηφίστηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα ψήφου από τον τόπο διαμονής, σε εκλογικά τμήματα που στήνονται στο εξωτερικό, αρχικά με αυστηρές προϋποθέσεις που αργότερα καταργήθηκαν.
  • 2023: Στις εθνικές εκλογές ψήφισαν περίπου 18.000 εκλογείς σε φυσικά εκλογικά τμήματα ανά τον κόσμο. Ένας αριθμός πολύ μικρός σε σχέση με το μέγεθος της Ομογένειας, κυρίως επειδή τα τμήματα ήταν λίγα και συχνά μακριά από τον τόπο κατοικίας.
  • 2024: Θεσπίστηκε για πρώτη φορά η επιστολική ψήφος, αρχικά μόνο για τις ευρωεκλογές και τα δημοψηφίσματα.
  • Μάρτιος 2026: Η Βουλή ψήφισε τον νόμο 5285/2026, με τίτλο «Ορισμός Εκλογικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός Επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές». Οι διατάξεις για την επιστολική ψήφο συγκέντρωσαν πάνω από 200 ψήφους, άρα ισχύουν από τις αμέσως επόμενες εθνικές εκλογές.
  • 31 Ιουλίου 2026: Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε εγκύκλιο με αναλυτικές οδηγίες για την εγγραφή και τη διαδικασία.

Τι δεν ισχύει ακόμη: η Εκλογική Περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού

Ο ίδιος νόμος προβλέπει και τη δημιουργία ξεχωριστής εκλογικής περιφέρειας για τους Έλληνες του εξωτερικού, με τρεις έδρες, ώστε οι απόδημοι να επιλέγουν οι ίδιοι, με σταυρό, τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν. Αυτές οι διατάξεις όμως δεν συγκέντρωσαν τις 200 ψήφους. Αυτό σημαίνει ότι η «τριεδρική» περιφέρεια δεν θα ισχύσει στις εκλογές του 2027, αλλά από τις μεθεπόμενες.

Στην πράξη, στις επόμενες εκλογές οι ψηφοφόροι του εξωτερικού θα ψηφίσουν κόμμα (ψηφοδέλτιο Επικρατείας), χωρίς σταυρό προτίμησης. Η ψήφος τους μετράει ισότιμα στο συνολικό αποτέλεσμα και στην κατανομή των εδρών, όπως κάθε ψήφος που ρίχνεται στην Ελλάδα.

Ποιος έχει δικαίωμα να ψηφίσει από το εξωτερικό

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, δικαίωμα εγγραφής στον Ειδικό Εκλογικό Κατάλογο Εξωτερικού έχει κάθε Έλληνας πολίτης που:

  1. βρίσκεται εκτός Ελλάδας την ημέρα των εκλογών, είτε μόνιμα (ζει στο εξωτερικό) είτε προσωρινά (σπουδές, δουλειά, ταξίδι),
  2. είναι εγγεγραμμένος σε εκλογικό κατάλογο δήμου της Ελληνικής Δημοκρατίας, και
  3. έχει το δικαίωμα του εκλέγειν.

Δεν απαιτούνται πλέον χρόνια διαμονής στην Ελλάδα, φορολογική δήλωση ή άλλα κριτήρια σύνδεσης με τη χώρα, όπως προέβλεπε το αρχικό πλαίσιο του 2019.

Ένα σημαντικό σημείο για τη δεύτερη και τρίτη γενιά: η προϋπόθεση είναι η εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους. Αν έχετε ελληνική ιθαγένεια αλλά δεν έχετε εγγραφεί ποτέ σε δημοτολόγιο (για παράδειγμα, γεννηθήκατε στις ΗΠΑ και η γέννησή σας δεν δηλώθηκε ποτέ στην Ελλάδα), το πρώτο βήμα είναι να τακτοποιήσετε αυτό το ζήτημα μέσω του ελληνικού προξενείου. Μην το αφήσετε για την τελευταία στιγμή, γιατί είναι διαδικασία που θέλει χρόνο.

Πώς ελέγχετε αν είστε εγγεγραμμένοι: μέσω της εφαρμογής «Μάθε πού Ψηφίζεις» του Υπουργείου Εσωτερικών. Αν τα στοιχεία σας εκεί είναι λάθος, πρέπει να επικοινωνήσετε με το δημοτολόγιο του δήμου εγγραφής σας.

Οι τρεις τρόποι ψηφοφορίας

Κατά την εγγραφή, κάθε εκλογέας επιλέγει έναν μόνο από τους παρακάτω τρόπους:

α) Αυτοπρόσωπη ψηφοφορία σε εκλογικό τμήμα του εξωτερικού. Ψηφίζετε με φυσική παρουσία σε τμήμα που θα στηθεί σε πόλη της επιλογής σας (συνήθως σε προξενείο, πρεσβεία ή άλλο χώρο που ορίζεται).

β) Επιστολική ψήφος. Λαμβάνετε το εκλογικό υλικό στη διεύθυνση που δηλώσατε, ψηφίζετε στο σπίτι σας και επιστρέφετε τον φάκελο με courier.

γ) Συνδυαστική επιλογή. Θέλετε να ψηφίσετε αυτοπροσώπως, αλλά αν στην πόλη που επιλέξατε δεν συσταθεί εκλογικό τμήμα, γυρίζετε αυτόματα σε επιστολική ψήφο.

Ποια επιλογή να προτιμήσετε;

Για όσους ζουν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα (και στη Νότια Φλόριντα αυτό αφορά πολύ κόσμο), η επιστολική ψήφος είναι συνήθως η πιο πρακτική λύση. Δεν χρειάζεται να οδηγήσετε ώρες ούτε να πάρετε άδεια από τη δουλειά.

Αν θέλετε οπωσδήποτε να ψηφίσετε με φυσική παρουσία, η συνδυαστική επιλογή (γ) είναι η πιο ασφαλής, γιατί σας καλύπτει αν δεν στηθεί τμήμα κοντά σας.

Γιατί αυτό έχει σημασία: για να συσταθεί εκλογικό τμήμα σε μια πόλη χρειάζονται τουλάχιστον 30 εγγεγραμμένοι εκλογείς. Αν δεν συγκεντρωθούν, όσοι επέλεξαν μόνο αυτοπρόσωπη ψήφο μεταφέρονται αυτόματα στο πλησιέστερο τμήμα που θα στηθεί, το οποίο μπορεί να είναι σε άλλη πόλη ή και άλλη πολιτεία. Όσοι επέλεξαν τη συνδυαστική επιλογή, αντίθετα, θα λάβουν το υλικό και θα ψηφίσουν επιστολικά.

Πώς γίνεται η εγγραφή, βήμα προς βήμα

Προσοχή: όποιος είχε εγγραφεί σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού σε προηγούμενες εκλογές πρέπει να κάνει νέα αίτηση. Οι παλιές εγγραφές για τις βουλευτικές εκλογές δεν ισχύουν πλέον, γιατί τώρα ο καθένας πρέπει να επιλέξει τρόπο ψηφοφορίας.

Υπάρχουν δύο δρόμοι:

Δρόμος 1: Ηλεκτρονικά, μέσω της πλατφόρμας apodimoi.ypes.gov.gr

Βήμα 1: Ταυτοποίηση. Μπαίνετε στο https://apodimoi.ypes.gov.gr και ταυτοποιείστε με έναν από δύο τρόπους:

  • με τους κωδικούς Taxisnet, ή
  • χωρίς Taxisnet, με τον αριθμό και την ημερομηνία έκδοσης του ελληνικού διαβατηρίου σας, την ημερομηνία γέννησης και έναν ενεργό αριθμό κινητού τηλεφώνου.

Η δεύτερη επιλογή είναι πολύ σημαντική για την Ομογένεια, γιατί πολλοί απόδημοι δεν έχουν ή δεν θυμούνται κωδικούς Taxisnet.

Βήμα 2: Συμπλήρωση αίτησης. Θα χρειαστείτε:

  • αριθμό κινητού τηλεφώνου (ελληνικό ή ξένο),
  • προσωπική διεύθυνση email,
  • διεύθυνση διαμονής.

Βήμα 3: Επιλογή τρόπου ψηφοφορίας. Επιλέγετε α, β ή γ, και ανάλογα δηλώνετε χώρα και πόλη ψηφοφορίας ή/και τη διεύθυνση όπου θέλετε να σας σταλεί το εκλογικό υλικό.

Βήμα 4: Οριστική υποβολή. Με την υποβολή, η εγγραφή γίνεται αμέσως οριστική. Λαμβάνετε αποδεικτικό με αριθμό πρωτοκόλλου στο email και με SMS στο κινητό σας. Κρατήστε το.

Δρόμος 2: Μέσω του ελληνικού προξενείου

Αν δεν τα καταφέρνετε με την ηλεκτρονική διαδικασία, μπορείτε να κάνετε την αίτηση μέσω της αρμόδιας ελληνικής διπλωματικής ή προξενικής αρχής:

  • αυτοπροσώπως στο προξενείο, ή
  • με βιντεοκλήση μέσω της υπηρεσίας myConsulLive, χωρίς να μετακινηθείτε.

Ο υπάλληλος χρησιμοποιεί τον ΑΦΜ σας ή, αν δεν έχετε ΑΦΜ, τα στοιχεία από ελληνική ταυτότητα, διαβατήριο ή δίπλωμα οδήγησης. Η εφαρμογή συμπληρώνει αυτόματα τα στοιχεία σας εφόσον βρεθείτε στον εκλογικό κατάλογο. Η εξυπηρέτηση αυτή είναι δωρεάν.

Προθεσμίες: το πιο κρίσιμο σημείο

Η εγγραφή γίνεται οποτεδήποτε από τώρα. Η καταληκτική προθεσμία είναι η επόμενη ημέρα μετά τη δημοσίευση του προεδρικού διατάγματος προκήρυξης των εκλογών.

Αυτό είναι παγίδα. Η προκήρυξη γίνεται συνήθως λίγες εβδομάδες πριν από τις κάλπες, και σε περίπτωση πρόωρων εκλογών μπορεί να έρθει απροειδοποίητα. Από τη στιγμή που θα προκηρυχθούν οι εκλογές, θα έχετε ουσιαστικά μία μέρα.

Όποια εγγραφή, αλλαγή ή ακύρωση γίνει μετά από αυτό το σημείο, θα ισχύσει μόνο για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Η συμβουλή μας: εγγραφείτε τώρα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να περιμένετε.

Πώς λειτουργεί η επιστολική ψήφος στην πράξη

  1. Παραλαβή υλικού. Μετά την προκήρυξη, εταιρεία ταχυμεταφορών (courier) θα σας παραδώσει τον φάκελο με το εκλογικό υλικό στη διεύθυνση που δηλώσατε. Θα ενημερωθείτε μέσω email και SMS, γι’ αυτό τα στοιχεία επικοινωνίας σας πρέπει να είναι σωστά.
  2. Ψηφοφορία. Ψηφίζετε σύμφωνα με τις οδηγίες που περιέχει ο φάκελος.
  3. Αποστολή πίσω. Πρέπει να στείλετε τον φάκελο επιστροφής (συστημένο και express) μέσα σε μία ημέρα από την παραλαβή. Η αποστολή είναι δωρεάν για εσάς, αρκεί να απευθυνθείτε στην ίδια εταιρεία courier που σας παρέδωσε το υλικό.
  4. Προθεσμία άφιξης. Για να μετρήσει, ο φάκελος πρέπει να φτάσει στην Ελλάδα έως την παραμονή των εκλογών, στις 17:00 (ώρα Ελλάδας).

Μπορεί κάποιος άλλος να παραλάβει ή να στείλει τον φάκελο; Ναι, αλλά μόνο με ρητή εξουσιοδότηση, που γίνεται μέσω gov.gr ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, με θεώρηση γνησίου υπογραφής σε ελληνική προξενική αρχή.

Πώς λειτουργεί η αυτοπρόσωπη ψηφοφορία στο εξωτερικό

  • Η ψηφοφορία στα τμήματα του εξωτερικού δεν γίνεται την ίδια μέρα με την Ελλάδα. Διεξάγεται σε μία ημέρα, κάπου μεταξύ της τέταρτης και της προηγούμενης ημέρας πριν από τις εκλογές στην Ελλάδα. Συνήθως είναι η παραμονή. Η ακριβής ημερομηνία ορίζεται στο διάταγμα προκήρυξης.
  • Αν επιλέξετε μόνο αυτοπρόσωπη ψήφο στο εξωτερικό, δεν μπορείτε να αλλάξετε γνώμη και να ψηφίσετε τελικά στην Ελλάδα, ακόμη κι αν δεν πάτε στο τμήμα του εξωτερικού. Αν υπάρχει πιθανότητα να βρίσκεστε στην Ελλάδα τότε, σκεφτείτε το πριν εγγραφείτε, ή ακυρώστε την εγγραφή σας εμπρόθεσμα.

Συχνά λάθη και πώς να τα αποφύγετε

Κοινό κινητό ή email με τον/την σύζυγο. Δεν επιτρέπεται. Κάθε εκλογέας χρειάζεται δικό του αριθμό κινητού και δικό του email. Αυτό σκοντάφτει συχνά σε οικογένειες όπου όλοι χρησιμοποιούν ένα κοινό email.

Τα στοιχεία δεν εμφανίζονται στη φόρμα. Συνήθως σημαίνει ότι δεν ταιριάζουν τα στοιχεία σας ανάμεσα στον εκλογικό κατάλογο και στην ΑΑΔΕ (για παράδειγμα, διαφορετική γραφή ονόματος ή πατρώνυμου). Ελέγξτε στο aade.gr, στην ενότητα «Προσωποποιημένη Πληροφόρηση», αν τα στοιχεία Μητρώου είναι ακριβώς ίδια με αυτά της ταυτότητάς σας. Αν όχι, η διόρθωση γίνεται με το έντυπο Δ210, που στέλνεται υπογεγραμμένο με φωτοτυπία ταυτότητας στο email της αρμόδιας ΔΟΥ. Μετά τη διόρθωση, μπαίνετε στην εφαρμογή, στο προφίλ σας, και πατάτε «Ανανέωση Στοιχείων Χρήστη».

Αλλαγή τηλεφώνου, email ή διεύθυνσης μετά την αίτηση. Δηλώστε την αμέσως μέσω της εφαρμογής ή του προξενείου. Αλλιώς δεν θα λάβετε τις ειδοποιήσεις για την παραλαβή του υλικού ή τον τόπο ψηφοφορίας. Αλλαγές μπορείτε να κάνετε οποτεδήποτε, μέχρι την επόμενη μέρα από την προκήρυξη.

Καθυστέρηση στην αποστολή του φακέλου. Η προθεσμία της μίας ημέρας δεν είναι τυπικότητα. Αν ο φάκελος δεν φτάσει εγκαίρως, η ψήφος σας δεν θα καταμετρηθεί.

«Είχα γραφτεί και το 2023». Δεν αρκεί. Χρειάζεται νέα αίτηση.

Γρήγορη λίστα ελέγχου

  • Είμαι Έλληνας πολίτης εγγεγραμμένος σε εκλογικό κατάλογο δήμου (έλεγχος στο «Μάθε πού Ψηφίζεις»)
  • Έχω ενεργό ελληνικό διαβατήριο ή κωδικούς Taxisnet (ή θα πάω μέσω προξενείου / myConsulLive)
  • Έχω δικό μου κινητό και δικό μου email
  • Τα στοιχεία μου στην ΑΑΔΕ ταιριάζουν με την ταυτότητά μου
  • Έκανα αίτηση στο apodimoi.ypes.gov.gr και κράτησα τον αριθμό πρωτοκόλλου
  • Επέλεξα τρόπο ψηφοφορίας (επιστολική, αυτοπρόσωπη ή συνδυαστική)
  • Η διεύθυνση αποστολής του υλικού είναι σωστή και ενημερωμένη
  • Όταν έρθει ο φάκελος, τον στέλνω πίσω μέσα σε μία μέρα

Γιατί αξίζει να συμμετέχουμε

Στις εκλογές του 2023 ψήφισαν από το εξωτερικό περίπου 18.000 άνθρωποι. Η Ομογένεια όμως μετριέται σε εκατομμύρια. Η επιστολική ψήφος αλλάζει ριζικά την εξίσωση: για πρώτη φορά, το να ψηφίσει κανείς από το Μαϊάμι ή το Σικάγο είναι σχεδόν τόσο εύκολο όσο από την Αθήνα.

Η συμμετοχή μας δεν είναι μόνο δικαίωμα. Είναι και μήνυμα. Όσο περισσότεροι απόδημοι εγγράφονται και ψηφίζουν, τόσο πιο δυνατά ακούγεται η φωνή της Ομογένειας στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, και τόσο πιο πιθανό είναι να έρθουν τα επόμενα βήματα, όπως η δική μας εκλογική περιφέρεια με βουλευτές που θα επιλέγουμε εμείς.

Η απόσταση δεν μας κάνει λιγότερο Έλληνες. Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα. Το δεύτερο είναι η εγγραφή. Και το τρίτο, η κάλπη.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι

  • Εγγραφή στον Ειδικό Εκλογικό Κατάλογο Εξωτερικού: https://apodimoi.ypes.gov.gr
  • Έλεγχος εγγραφής σε εκλογικό κατάλογο: εφαρμογή «Μάθε πού Ψηφίζεις» του Υπουργείου Εσωτερικών
  • Διόρθωση στοιχείων ΑΑΔΕ: https://www.aade.gr (έντυπο Δ210)
  • Προξενική εξυπηρέτηση με βιντεοκλήση: myConsulLive
  • Πλησιέστερο ελληνικό προξενείο: για τη Φλόριντα, το Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στην Ταμπα

Οι πληροφορίες ισχύουν με βάση τον ν. 5285/2026, την εγκύκλιο του Υπουργείου Εσωτερικών της 31ης Ιουλίου 2026 και τις συχνές ερωτήσεις του Υπουργείου όπως ενημερώθηκαν στις 5 Σεπτεμβρίου 2026. Οι λεπτομέρειες μπορεί να επικαιροποιηθούν μέχρι την προκήρυξη των εκλογών. Πριν από κάθε ενέργεια, συμβουλευτείτε την επίσημη πλατφόρμα του Υπουργείου ή το προξενείο σας.